De definitie van gezondheid 2.0
mijmeringen van iemand die een CVA heeft gehad
Ben ik gezond?
Ben ik ziek? Nee, ik vind van niet. Heb ik een aandoening? Dat geloof ik wel. Maar ben ik gezond? Dat geloof ik ook. Ik vind nogal wat vandaag. Een aantal gerenommeerde internationale wetenschappers vinden er ook wat van. Onder leiding van arts en onderzoeker Machteld Huber kwamen zij tot een nieuwe definitie van gezondheid: “Het vermogen van mensen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven”.
Mijmering
Vermogen zich aan te passen en eigen regie, dat zijn positieve begrippen, dat klinkt als muziek in de oren! Daar word ik een stuk vrolijker van dan van ‘gehandicapt’, ‘minder-valide’, en ‘tekortkomingen’. Toegegeven, met mijn halfzijdige verlamming ben ik gehandicapt, maar tekortkomingen? Daar wordt ik obstinaat van, probeer mij maar eens bij te houden als ik op mijn driewiel ligfiets door de stad race! ‘Lotgenoot’ is waardevrij, immers het kan ook het winnende staatslot zijn wat je samen koopt. Maar het heeft een lelijke deuk opgelopen toen het in de zorg werd geïntroduceerd. Revalidant daar zitten de woorden ‘re’ en ‘validus’ in, hetgeen betekent ‘weer opnieuw krachtig of gezond’. Dan was ik tijdelijk zwak of ziek? En wanneer is zo iemand ‘revalidant-af? Zucht…
De wetenschappers hanteren ook het begrip ‘positieve gezondheid’, dit zet me aan het denken. Hoe positief ervaart iemand met zware griep zijn gezondheid? Maar dat gaat weer over. Een mevrouw die in een rolstoel zit en alle dagen pijn heeft, hoe zal die de nieuwe definitie van gezondheid vinden? Dan kijk ik naar mezelf. Ik zit niet in een rolstoel, maar wellicht kom ik dan wel sneller vooruit dan ik nu loop, want mijn voetbaldagen zijn wel over. Ik vind die nieuwe definitie van gezondheid zo gek nog niet. Het lukt mij inmiddels weer behoorlijk de regie over mijn eigen leven te voeren. Als ik het nu nog voor elkaar krijg dat er meer dan 24 uur in een dag zitten is mijn leven perfect 😉
Krasjes
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hanteert een oude definitie waarbij bijna niemand gezond is. Het spreekt over een ‘compleet welbevinden’ waar je naar moet streven. Die definitie voldoet niet meer. Een verkoudheid gaat over en tegen een ontsteking bestaat antibiotica. Maar als je chronisch ziek bent, of een niet aangeboren hersenaandoening (NAH) hebt, heeft het dan zin om te proberen de ziekte te bestrijden? Het is wat het is, of je je daar nu druk om maakt of niet. Je kan er toch niets aan veranderen.
Met leven krijg je krasjes. De één alleen op de ziel, de ander ook op of in het lichaam. Wat me aanspreekt in de nieuwe definitie van gezondheid, is dat de focus niet ligt op je beperkingen, maar op hoe je hier mee omgaat. Ik was altijd van het glas is halfvol, daar is door mijn beroerte gelukkig niets aan veranderd. Wel fijn als wetenschappers dat dan officieel benoemen als een goede gezondheid; die mazzel heb ik dan weer.
Levenskunst
Gezondheid is een dynamisch fenomeen. Aandacht voor gezondheid moet je zien als een onlosmakelijk onderdeel van de levenskunst en niet als iets dat pas nodig is als zich ziekten aandienen. Natuurlijk moet ziekte, waar mogelijk, worden behandeld. Daarnaast is juist aandacht voor het versterken van veerkracht, zelfregie en basisgezondheidsvaardigheden zo belangrijk. Ik mijmer verder over de gevolgen op de relatie tussen patiënt en zorgverlener als iedereen hier bewust mee omgaat. Ik heb spontaan zin om te fietsen.
Ik ben benieuwd wat jouw mening is. Geef hier je reactie.
Hoi Siemon, over Levenskunt gesproken! Je bent een inspirerend voorbeeld van een levenskunstenaar. Als zorgverlener vind ik het fijn om meningen als deze te lezen van iemand die weet waar hij het over heeft. Je bent een voorbeeld voor degene die moeite hebben met het accepteren van hun lichamelijke toestand. Want een voorwaarde voor het kunnen ‘leven’ van deze definitie is dat de huidige -aangedane-lichamelijke toestand geaccepteerd wordt. Jij laat zien dat je verder kunt met leven als je accepteert dat het is zoals het is.
Deze nieuwe definitie past in het nieuwe paradigma van de geestelijke en lichamelijke gezondheidszorg. De patiënt wordt als deskundige aangemerkt. Het is niet meer de arts /zorgverlener die de waarheid in pacht heeft en bepaald wat er gebeurt maar er is sprake van een samenwerking tussen patiënt en zorgverlener. Dit vraagt een actieve houding van de patiënt in plaats van een passief afhankelijke houding. En het vraagt een luisterende houding van de zorgverlener en een bereidheid om de patiënt serieus te nemen in zijn /haar wens en kracht om de regie over eigen leven/lichaam te nemen.
Ik ben benieuwd naar jouw overdenkingen ten aanzien van de relatie patiënt -zorgverlener. En ik vind dat patiënt in dit geval vervangen kan worden door client. En jij? Groet, Janneke
Dag Janneke, bedankt voor het compliment. Is er dan nog iemand die niet het woord ‘cliënt’ gebruikt? Ik dacht dat ‘patiënt’ al jaren geleden was afgeschaft, maar blijkbaar niet. En met het woord ‘cliënt’ moet er ook een werkelijk doorleefde andere verhouding komen. Ik ben van mening dat de cliënt en zorgverlener allebei deskundigheid hebben, alleen op een ander terrein. Beiden zoeken naar een waarheid die tezamen bediscussieerd en uiteindelijk gedeeld wordt. Een echt gelijkwaardige relatie, denk jij niet?
Hallo Siemon, Heel goed geschreven, deze overdenking. Maar “lotgenoot” heeft voor mij iets negatiefs: het delen van een noodlot. Ik geloof dat mensen die miljoenen winnen in een loterij elkaar geen lotgenoten noemen….. 😉
Dank je. Ik vind het ook een rotwoord, maar ik heb nog niets beters gevonden. De woorden die mij te binnen schieten hebben toch een negatieve betekenis. Weet jij een beter woord?
interesaante gedachten en het leest ook nog lekker weg!
een ander woord voor lotgenoot? medestander?
nee, ik heb na revalidatie besloten dat ik er niemand is met mijn beperking, alle hersenschade is anders en ieder gaat er anders mee om.
De engelse vertaling van revalidatie is misschien nog erger, maar dat maakt het weer makkelijk om er grapjes over te maken; In oktober 2008 I went into rehab, now I drink one glass of alcoholic beverage per year, so yes they were succesful.
Humor is altijd het beste medicijn!
Mooi geschreven en sluit inderdaad goed aan bij de column van Judith Rosmalen!
Dank je, hier is de column van Judith Rosmalen, hoogleraar bij het Universitair Medisch Centrum Groningen http://ow.ly/tyksg
Dank je voor het compliment en de tip, wat is gezondheid voor jou?
Interessant! Wellicht zinvol om als expert de definitie te omschrijven op http://www.ensie.nl ?